Lezingen‎ > ‎voorbeeldlezingen‎ > ‎

De waarde van de Vrijmetselarij

Geplaatst 14 jan. 2012 01:09 door Jeroen Ketelaars

U zult uw beeld hebben van wat de Vrijmetselarij is. Ook zult u gemerkt hebben dat Vrijmetselaars een besloten gemeenschap vormen. Dat is onze keuze en wij zien daar meerwaarde in. Anderzijds maakt dit, dat het voor u moeilijk is om zich een beeld te vormen wat lidmaatschap van de Vrijmetselarij voor u kan betekenen. Graag wil ik de waarde van de Vrijmetselarij voor mij onder woorden brengen, zonder te beschrijven wat Vrijmetselarij nu eigenlijk is. Ik beschrijf dus de waarde en niet de werking en ontologie.

 

Laten wij eerst eens om ons heen kijken en zien wat er in de wereld gebeurd is de laatste 300 jaar. De mijns inziens belangrijkste verandering is de individualisering van de maatschappij. Mensen kiezen er steeds bewuster voor om zelf hun eigen leven in te vullen en niet meer klakkeloos de dogma's van kerk en staat over te nemen. Dat is een goede ontwikkeling, maar heeft een belangrijk nadeel. Het individu is daarmee op zichzelf aangewezen om zingeving voor zijn leven te zoeken. Ook is het individu op zichzelf aangewezen om een gemeenschap te zoeken waarbinnen hij maatschappelijk kan verkeren. Met name de laatste 50 jaar heeft dit proces zich, door de snelle secularisering van de maatschappij, doorgezet.

 

Daarmee is de voor mij belangrijkste waarde van de Vrijmetselarij direct al neer gezet. We zoeken binnen de Vrijmetselarij naar zingeving en groepsparticipatie, zonder dogma's van maatschappelijke inrichting en religie. Maar hoe werkt dat dan?

 

Laat ik beginnen met gemeenschap. Wanneer heeft u voor het laatst een diepzinnig gesprek gehad met iemand die u niet kent? Door de individualisering zijn maatschappelijke contacten oppervlakkiger geworden. We kennen de bakker op de hoek niet meer. Diepgaande interactie hebben we alleen met onze naasten. We lopen daarmee het risico dat onze persoonlijke ontwikkeling wordt gehinderd door het gebrek aan verfrissende impulsen. Binnen de Vrijmetselarij hebben wij daar oplossingen voor. Natuurlijk, u wordt lid van een loge en ook deze groep is in eerste instantie een vrij kleine groep. Toch zult u voordeel hebben van de heterogeniteit van de eigen loge en diepzinnige gesprekken met uw logegenoten hebben. Daarnaast wordt u lid van een wereldwijd netwerk van Vrijmetselaars, 6000 in Nederland en een veelvoud daarbuiten. U zult merken dat bij een bezoek aan een andere loge er geen gebrek aan verfrissende impulsen zal zijn. Voor u het weet zit u aan de maaltijd met broeders die u slechts enkele uren daarvoor ontmoet hebt. Broeders die net als u op zoek zijn naar een inspirerend gesprek en een leuke avond.

 

Eén van de bindende waarden die Vrijmetselaars met elkaar delen, is dat ze een beter mens willen worden. Niet beter dan iemand anders, maar beter dan ze nu zelf zijn. Daarvoor moeten we eerst definiëren wat beter dan is. Iedereen is vrij in die keuze en kiest zijn eigen morele kompas. Het gebruiken van dit kompas en op uw weg blijven voortgaan zijn echter andere zaken. Hoe vaak gebeurt het niet dan goede voornemens rond je jaarwisseling halverwege januari alweer in de vergetelheid zijn geraakt? De Griekse filosofen noemen dit akrasia, de verbluffende aanleg te weten wat we moeten doen, gecombineerd met een hardnekkige weerzin, ingegeven door wilszwakheid dan wel verstrooidheid, om dit ook werkelijk te doen. Bij de vrijmetselarij zult u ontdekken dat onze werkwijze en gebruikte symbolen u zullen helpen uw morele kompas te richten. Bijna als vanzelf verbindt u uw keuzes aan de rituelen en symbolieken die wij toepassen. Door het herhaald uitvoeren van rituelen en herhaald de symbolen onder de aandacht te brengen, zult u in staat zijn om uw morele kompas, uw reis naar een beter mens, continu onder de aandacht te houden en verder scherp te slijpen.

 

Onze dagelijkse beslommeringen houden ons het grootste deel van onze tijd bezig. Zo erg dat we soms het zicht op het grotere geheel verliezen. Soms lopen we in valkuilen. We komen in situaties waar we geen uitweg meer kunnen vinden. Wisselen van perspectief kan dan een oplossing zijn. Door met andere ogen naar de werkelijkheid te kijken, zien we het grotere geheel. We nemen rijker waar. Daarnaast oordelen we ook anders, wanneer we situaties van een andere kant bekijken.

Kunst en architectuur zijn instrumenten om op een andere manier naar dingen te kijken. De symboliek van de Vrijmetselarij heeft een vergelijkbare functie. Doordat u met symbolen gaat werken, krijgen ze een bepaalde lading. Het is uw persoonlijke invulling en emotie verbonden aan een symbool, die maakt dat het symbool werkt. Het helpt u om op een andere manier tegen zaken aan te kijken. Door herhaald met een symbool te werken, blijft het actueel en wordt het steeds meer ingekleurd. Sommige symbolen van de Vrijmetselarij zullen u meer aanspreken dan anderen. De symbolen die u het meeste aanspreken zullen zo'n schoonheid hebben, dat ze u herinneren aan uw eigen innerlijke schoonheid.

 

Het leven gaat niet altijd over rozen. Er zullen momenten zijn waarop alles lukt en het leven mooi is. Ook zullen er momenten zijn waarop het tegenzit. Het kan te maken hebben met gezondheid, gemoedsrust en uw materiële situatie. Vrijmetselaars hebben dezelfde problemen. Het is dan ook een geruststelling dat u in de Vrijmetselarij een omgeving zult vinden waarin u veilig bent. Als feilbaar mens bevindt u zich tussen andere feilbare mensen. Maar wel mensen die de bereidheid hebben naar elkaars zorgen te luisteren en voor elkaar te willen zorgen. Het biedt een warm nest op momenten dat u dat nodig heeft. En het stelt u in de gelegenheid zorgzaam te zijn voor anderen, wanneer zij dat nodig hebben.

 

Uiteraard kunt u alle bovenstaande zaken ook zelf organiseren. Het instituut Vrijmetselarij biedt echter een omgeving waarin dat gemakkelijker en effectiever zal zijn. Het biedt een veilige omgeving om je kwetsbaar op te stellen en ook fouten te maken. Het biedt een gemeenschappelijke taal waarmee de onderlinge uitwisseling van ideeën effectiever is. Het biedt schaalgrootte, waardoor u eenvoudiger toegang krijgt tot de inzichten van andere Vrijmetselaars. Onze periodieke uitgaven, wekelijkse bijeenkomsten en bezoeken aan andere loges bieden steeds weer nieuwe perspectieven en warme contacten. Het zijn de bouwstenen die u kunt gebruiken om te werken aan een goed en zinvol leven.

 

Zonder u te kennen en zonder voorwaarden vooraf, zijn alle Vrijmetselaars bereid samen met u te reizen op uw levenspad.
 
Met de meest hartelijke groet,
 
Paul Ruijgrok

Comments