Lezingen‎ > ‎voorbeeldlezingen‎ > ‎

Bouwstuk Licht versus Duisternis

Geplaatst 9 sep. 2012 22:28 door Jeroen Ketelaars
Op de dag der Vrijmetselarij, afgelopen 8 september in het Logegebouw te Gouda, werd tijdens de ceremoniële demonstratie een kleine lezing gehouden.
Deze lezing waarover door leden en bezoekers van gedachten werd gewisseld staat hieronder weergegeven.

Achtbare Meester, Waarde Broeders en Zusters, Beste gasten,

Ik zal mij eerst voorstellen. Ik ben Ria Peerdeman, voorzitter van loge Pythagoras. Dat is de club van vrijmetselaren waar zowel mannen als vrouwen aan deelnemen. Wij komen een maal per 2 weken bijeen, op maandagavond in dit gebouw.

Aan mij de taak een klein bouwstuk op te leveren. Zo noemen we dat. Het is de bedoeling dat u een beetje een idee krijgt van onderwerpen die wij met elkaar bespreken. Dat doen we overigens soms hier in de werkplaats, ook wel tempel genoemd. Maar vaak in de vergaderkamer hiernaast.

Ik wil het hebben over de duisternis versus licht, ofwel over de gedachten achter onze geblokte vloer. U ziet dat die zwart wit is. Dat is hij overal in alle vrijmetselaarsgebouwen. We hebben veel symbolen die gaan over duisternis en over licht. De geblokte vloer is er een van.

LICHT

Als we over licht spreken hebben we het natuurlijk niet over TL- of ledverlicht. Zelfs niet over zonlicht. Onze lichtsymboliek verwijst naar innerlijk licht, naar verlichting, naar inzicht.

En inzicht daar zijn wij vrijmetselaren dol op. We willen kennis. We houden besprekingen over allerlei onderwerpen, om meer kennis te krijgen. Vooral willen we kennis over onszelf. Bij de ingang van iedere werkplaats staat dan ook: Ken U zelf.

Het kan ook zijn dat we inzicht willen hebben in persoonlijke problemen, of in problemen in de samenleving.

Ik denk dat we dit inzicht, dit licht, alleen kunnen verkrijgen dankzij de duisternis. Licht is altijd de bron van onze vreugde, maar licht kan tevens de beloning zijn na de duisternis.

Duisternis

Duisternis associëren we met nacht, met kwaad, met kou. Letterlijke kou, en  figuurlijke kou. We hebben het over de duistere perioden in ons leven. Dat zijn de momenten waarop we geliefden verliezen, waarop we een crisis beleven. Het zijn de momenten, die ieder van ons kent. Waarop we soms de bodem van de hel aanraken.

Maar, ook al klinkt het paradoxaal, ik denk dat er in duisternis ook iets goeds is te vinden.

Allereerst kan de duisternis letterlijk mooi zijn. Natuurlijk bij volle maand, maar ook bij nieuwe maan en je, als je geluk hebt, de melkweg kunt zien.

Ook in figuurlijke zin is het verstandig om niet onmiddellijk de duisternis te willen verlaten, want er is in die duisternis een grote schat te vinden.

Inzichten kunnen juist in duisternis ontkiemen. Inzichten over jezelf bijvoorbeeld. Als je je heel beroerd voelt, kun je zo snel mogelijk afleiding zoeken, of een borrel nemen, of een reep chocolade. Bij grote tegenslagen is afleiding zoeken, soms het enige wat helpt, om zo te kunnen overleven.

Maar het is uiterst leerzaam als je na verloop van tijd kunt onderzoeken: wat is er met me aan de hand? Waarom voel ik me zo ellendig? Voel ik me bijvoorbeeld jaloers? Onmachtig? Schuldig? Vernederd? Afgewezen? Heb ik wraakgevoelens? Of is het rouw om een verlies?

Als je die vraagt – wat is er nou echt met me aan de hand – kunt beantwoorden, leer je jezelf beter kennen.

 

Rust

Meestal is er een zekere rust nodig om de innerlijke dialoog aan te kunnen gaan. Ik kan u zeggen dat de file voor mij een mooi moment is om mijn eigen gedrag te onderzoeken. Nog beter vind ik het om een dag in mijn eentje te gaan wandelen en dan pen en papier mee te nemen, waarop ik mijn bevindingen kort noteer.

Voor anderen is meditatie een goed moment voor bezinning op het eigen gedrag, of een dagboek, of een gesprek bij de open haard met een goede vriend of vriendin.

De grote professor Jung zegt: ‘Datgene in onszelf wat we niet tot ons bewustzijn laten doordringen, doemt in ons leven op als het noodlot’. Ofwel, zeg ik erbij, als duisternis.

Een andere uitspraak van Jung: ‘Als we een goede verhouding hebben met het onbewuste, is het geen demonisch monster. Het wordt alleen gevaarlijk als onze bewuste aandacht ertegenover verkeerd is. Een goede verhouding met onze eigen duisternis is een groot geschenk. Het brengt ons terug naar ons verborgen potentieel.’

Etty Hillesum was een Joodse vrouw die vermoord is in Auschwitz. In haar dagboek staat  “Ieder van ons moet in zichzelf inkeren en in zichzelf vernietigen wat hij denkt in anderen te moeten vernietigen.”

De bekende psychiater Elisabeth Kubler-Ross die van de begeleiding van stervenden haar levenswerk heeft gemaakt zei o.a.:

-      Jullie moeten begrijpen dat je de wereld niet kunt genezen zonder eerst jezelf te genezen.’

-      Alles wat je uit je evenwicht brengt, helpt je je onafgemaakte zaken bloot te leggen’.

-      En voor degenen die vrezen voor het laatste duister, ofwel voor het sterven, daarvan heeft  Elisabeth Kubler-Ross, die aan het sterfbed van duizenden mensen zat, gezegd: ‘Sterven is niet moeilijk, want je doet het niet alleen. Je geliefden die al zijn overgegaan komen je halen.’ Ik hoop dat het waar is.

 

Achtbare meester, ik heb gezegd.

 

Ria Peerdeman

Voorzitter loge Pythagoras NGGV

08-08-2012

 

 

 

Comments